“Bọn tao khác” hoặc “Mô hình kinh doanh chỉ dành cho các doanh nghiệp lớn” thường là lý do được một số người tôi quen đưa ra để biện hộ cho việc kinh doanh (có tổ chức) của họ đang không vận hành không theo một mô hình cụ thể nào. Lãng mạn hơn, một vài người khi được hỏi về sự trái ngược với mô hình kinh doanh cơ bản nào đó thì tự tin đang “tạo lối đi riêng”.

a

Thực tế và các học giả đều thừa nhận rằng một mô hình kinh doanh không phải là cột mốc cho thành công, nhưng việc tiếp cận và gắn chặt vào các mô thức hoạt động lỗi thời hoặc sai lầm thì sẽ khó lòng đạt được kết quả cần thiết.

Cuối 2015, các tác giả Oliver Gassmann, Karolin Frankenberger, và Michaela Csik đã có công trình khảo cứu và phác thảo về một cách tiếp cận mới, giúp các doanh nghiệp tự “lắp ráp” mô hình kinh doanh cho mình dựa trên 55 mẫu tiếp hợp (pattern) thịnh hành. Những mẫu này đang được 90% các doanh nghiệp thành công nhất trên toàn cầu áp dụng.

Theo đó, một mô hình kinh doanh nền tảng được đề xuất giúp bạn dễ dàng quyết định lắp ráp các mẫu tiếp hợp và kết nối chúng với nhau, được gọi là “tam giác ma thuật” (magic triangle). Có 4 chiều đo cốt lõi của mô hình này, kế thừa dựa trên các mô hình kinh doanh trước đó:

1. Who – Ai là khách hàng mục tiêu? (The customer – khách hàng) ĐIều này là quan trọng để bạn hiểu sâu sắc những phân khúc khách hàng nào là liên quan tới bạn và những phân nằm trong hay ngoài mô hình kinh doanh của bạn. Khách hàng trái tim của mọi mô hình kinh doanh. Luôn là vậy, không có ngoại lệ nào.

2. What – Cái gì được bạn mời gọi khách hàng? (The value proposition – giá trị cam kết) Chiều đo thứ hai này định nghĩa những thứ công ty của bạn mang tới cho khách hàng (sản phẩm hay dịch vụ) và diễn giải làm thế nào bạn thỏa mãn nhu cầu của khách hàng mục tiêu.

3. How – Làm thế nào bạn làm thành phẩm? (The value chain – chuỗi giá trị) Với mục tiêu đặt các giá trị cam kết trở thành hiện thực, bạn cần thực hiện xuyên suốt nhiều tiến trình và hoạt động. Những tiến trình và hoạt động này trong sự kết nối với các tài nguyên cũng như nguồn lực liên quan. Như vậy, sự hợp nhất đi cùng chuỗi giá trị của công ty sẽ làm nên chiều đo thứ 3 của việc thiết kế mô hình kinh doanh.

4. Why – Tại sao việc kinh doanh này tạo ra lợi nhuận? (The profit mechanism – cơ chế lợi nhuận) Chiều đo thứ tư bao gồm các khía cạnh như là cấu trúc chi phí và các cơ chế tạo doanh thu, làm rõ cái nào làm cho mặt tài chính của mô hình kinh doanh trở nên khả thi. Nó cung cấp một câu trả lời cho câu hỏi cốt lõi mà mọi công ty cần phải trả lời: “Làm thế nào chúng ta tạo ra giá trị cho cổ đông và các bên liên quan?” hoặc đơn giản hơn: “Tại sao mô hình kinh doanh làm việc về mặt thương mại?”.

Giờ đây, chỉ việc đọc 55 mẫu tiếp hợp được liệt kê, cân nhắc các tương quan tác động tới nền tảng kinh doanh theo “tam giác ma thuật” và áp dụng.

Dường như việc lắp ráp này sẽ bị cho là tiếu diệt đi tính lãng mạn hoặc tính đột phá. Nhưng giữa tham vọng đột phá với sự vĩ cuồng hay cẩu thả trong định hướng kinh doanh đôi khi rất mong manh. Theo như một một chuyên gia nghiên cứu về Start-ups có phát biểu trên Quora: “Nếu có ai đó chỉ giúp tôi một doanh nghiệp mới mẻ nào có mô hình kinh doanh thực sự riêng biệt, tôi sẽ rất lấy làm biết ơn và hứng thú. Bởi, con số làm nên được điều đó là không nhiều.”

Anh Đỗ (bình, lọc, dịch)
24.7.2017

Nguồn dịch:
https://www.amazon.com/Business-Model-Navigator-Models-Revolutionise/dp/1292065818
https://www.alexandria.unisg.ch/224941/1/St.%20Gallen%20Business%20Model%20Navigator.pdf
https://www.quora.com/What-are-some-startups-with-really-unique-business-models-1

 

24 Tháng Bảy, 2017

Tiếp cận việc xây dựng mô hình kinh doanh hoặc đổi mới nó

Cuối 2015, các tác giả Oliver Gassmann, Karolin Frankenberger, và Michaela Csik đã có công trình khảo cứu và phác thảo về một cách tiếp cận mới, giúp các doanh nghiệp tự “lắp ráp” mô hình kinh doanh cho mình dựa trên 55 mẫu tiếp hợp (pattern) thịnh hành. Những mẫu này đang được 90% các doanh nghiệp thành công nhất trên toàn cầu áp dụng.