[30/4 – Bài 3] Giang sơn một cõi bờ Nam
29 Tháng Tư, 2014
Sao nhiều tin tức về kinh doanh ở Việt Nam cứ mãi ngây thơ hoặc mập mờ?
11 Tháng Sáu, 2014

[30/4 – Bài 4] Miến Trộn và Mậu Thân

Trong niềm hoan hỷ với một cõi trị vì, chủ tiệm Cháo Hoa đã triệt để ngăn sông cấm chợ, cắt lối giao thương với tiệm Cơm Sườn bờ Bắc.

 

Điều này đã khiến thông tin cập nhật từ nơi đất Bắc những ngày sau 1954 không tới được với chúng dân nơi bờ Nam một cách khách quanđầy đủ.

Trong khi ấy, hình ảnh đẹp đẽ của những người ưa Cơm Sườn, chiếm phần lớn trong lực lượng Việt Minh thời đánh Pháp nhân vănoai hùng vẫn còn sắc nét trong lòng người dân.

Chúng đối lập với các sai lầm trong chính sách, tham nhũng, bạo lực và quan liêu của những người trong hệ thống bán Cháo Hoa lúc ấy.

Trên nền tảng ưa thích từ người dân, cùng với việc bờ Bắc không được công khai can dự trực tiếp vào bờ Nam đã đưa đẩy đến việc thành lập lực lượng Miến Trộn.

Về mặt hình thức, đây là tập hợp chung của tất cả các phe nhóm chống lại chủ tiệm Cháo Hoa và nguyện ước đưa đôi bờ về cùng một mối theo Hiệp định Geneva.

Tuy vậy, nòng cốt của lực lượng này là những người máu lửa thuộc nhóm ưa thích Cơm Sườn.

Trong bối cảnh thời đại cùng hiểm nguy trước mặt, sự ưa thích ấy là hợp nhẽvô tư.

Một điều đáng trân trọng.

Bước đi này là một sự linh động khéo léo để tập hợp sức mạnh toàn dân bờ Nam.

Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, tốt nghiệp tại Pháp làm Chủ tịch đầu tiên của tổ chức.

Gần thời điểm đó, tại bờ Bắc, tiến sĩ luật sư (học Pháp) nổi tiếng  Nguyễn Mạnh Tường bị sa thải khỏi mọi chức vụ; Khoa Luật bị đóng cửa đến tận cuối 1980s mới được mở lại tại Hà Nội.

Sự hình thành của Miến Trộn cũng gợi lên liên tưởng tới kịch bản xưa cũ: Cơm Sườn Đông Dương tự giải tán để hòa vào Việt Minh trong giai đoạn sau Tháng Tám mùa thu tới tận khi “năm cửa ô tiến về”.

Bờ Bắc hỗ trợ gần như toàn bộ cho lực lượng Miến Trộn, từ tiền bạc tới vũ khí.

Phần còn lại đến từ người dân và nhiều nhà tư sản dân tộc tại chính bờ Nam, cả tự nguyện hoặc không.

Dĩ nhiên, bờ Bắc điều hành chiến lược và bố trí nhân sự.

Giai đoạn ban đầu, những người gốc Nam tập kết ra Bắc dần được đưa về cố hương để chiến đấu qua con đường món ngoằn ngòe nổi tiếng.

Con đường là lý do nước Ai Lao bị lôi vào cuộc chiến, và họ chả hiểu tại sao.

Các chàng trai bờ Bắc cũng dần nối gót vào Nam, nhưng quân phục họ dùng và lá cờ họ sử dụng là hai màu xanhđỏ.

Đó là lá cờ chính thức của Miến Trộn.

Thành phần lực lượng Miến Trộn thực sự… rất trộn.

Có những người trẻ có tri thức từ Thành phố đào trốn vào rừng, sẵn sàng hy sinh như một tay phiêu lưu vì chính nghĩa.

Có những đơn vị quân chính qui được rèn giũa kỷ luật và tinh thần đúng đắn.

Du kích quân thì thực sự phức tạp – những người ngày đêm đối mặt với nhân viên bán Cháo Hoa và đôi khi đáp trả những kẻ họ coi là kẻ thù theo cái cách tệ hại không kém những gì kẻ thù đã làm.

Còn có lính bờ Bắc chuyển vào – những người đầy lãng mạn và nghiêm túc qua các cuốn nhật ký hay thuộc làu truyện Liên Sô chống Đức (không phải Liên Sô chống Mỹ) và thấm nhuần sự cao đẹp được giao giảng trong mái trường Cơm Sườn.

Địa bàn hoạt động của họ kéo sang cả địa phận nước Chiêm.

Nước Chiêm bị kéo vào cuộc chiến, xa hơn là họa diệt chủng, cơ bản bởi lý do này.

Nếu có sự khác biệt nào đó giữa Miến Trộn với những chủ tiệm Cơm Sườn tại bờ Bắc, đó chính là nhận thức.

Các chủ tiệm bờ Bắc muốn tiến hành chiến tranh và định hình tương lai theo cái mô hình mà họ đang triển khai tại bờ Bắc: vô sản và chuyên chính nhọc nhằn.

Còn những người tham gia Miến Trộn, trước tiên, vẫn ngây thơ nghĩ rằng họ như sẽ đi đến chiến thắng như một dạng của Việt Minh oánh Pháp năm xưa.

Về chính thể, dường như tinh thần Hiến pháp 1946 là cái họ nghĩ đến và mơ hồ cho rằng vẫn đang tồn tại nơi bờ Bắc.

Điều đấy là hợp lý với tư duy của họ, những người hàng ngày vốn vẫn tiếp xúc với lề lối chính trị ồn ã của Cháo Hoa.

Có lẽ trong đầu nhiều người, khuôn mẫu của Cháo Hoa là thứ tệ nhất có thể có, họ kỳ vọng cao hơn thế.

Họ hiểu hệ thống Cháo Hoa vì chính họ đã khai thác quyền lợi từ hình mẫu đó để có đại diện công khai cũng như các cuộc biểu tình phản đối đúng luật.

Ngoài ra, về khía cạnh kinh tế, nhiều đại biểu Miến Trộn ra thăm Hà Nội đã không thể giấu được sự thất vọng khi so sánh với kinh tế và cơ sở hạ tầng của bờ Nam lúc ấy.

Họ thường được biện giải là do toàn bờ Bắc đang dồn toàn lực cho chính Miến Trộn đấu tranh tại bờ Nam.

Dù vậy, sau khi giang san thu về một mối, hạ tầng và kinh tế lại nhúc nhích một cách chậm rãi… chậm rãi… đến bẽ bàng.

Biến cố Mậu Thân 1968 thực sự làm suy yếu Miến Trộn cả lượng lẫn chất.

Sau đó, Miến Trộn bị đổi thành Chính phủ lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Nguyễn Hữu Thọ rời chức Chủ tịch, chuyển làm cố vấn cho tổ chức mới.

Từ đấy về sau, cùng với sự rút lui của Mỹ, bờ Bắc dần công khai và đảm đương tất cả.

Do vậy, kết cục tệ hại của Mậu Thân đặt ra nhiều nghi vấn.

 

Nhiều kẻ theo thuyết âm mưu cho rằng bờ Bắc muốn làm suy yếu Miến Trộn vì e sợ sự trở cờ của lực lượng “rất trộn” này.

Điều đó là dễ hiểu, nếu Cháo Hoa bất chợt đưa ra đề nghị liên bang, bầu cử công bằng và giải giáp hòa bình thì rất nhiều thành phần trong Miến Trộn có thể sẽ bỏ vũ khí và lên diễn đàn chính trị.

Hoặc một ngày chiến thắng, Miến Trộn bất chợt không tán thành thống nhất cũng là một nguy cơ.

Đường dây liên lạc, hệ thống giao liên bị vô hiệu hóa trong suốt kỳ nổi dậy Mậu Thân là nguồn cơn cho giả thiết này.

 

Nhưng có một yếu tố được xem là ngớ ngẩn khác có vẻ đáng quan tâm không kém.

Hoặc cả hai vốn được sắp đặt cho cùng một mục đích.

Đó là do sự sai khác trong việc dùng Âm lịch tại hai bờ.

Tết nguyên đán 1968, theo lẽ thường, đôi bên sẽ ngừng giao chiến để vui xuân như nhiều năm vẫn vậy.

Tuy nhiên, bờ Bắc quyết định tấn công, đầy hiểm hóc.

Thời điểm tác chiến lúc ấy được thông báo cho tất cả các địa phương là “Đêm giao thừa“, hầu hết là lệnh miệng.

Nhưng cái giao ước như cách tính vụ mùa nhà nông ấy lại trở nên vô cùng dễ nhầm lẫn khi đó.

Đối với bờ Bắc, giao thừa Nguyên đán là tối 29/01 sáng 30/01/1968.

Đối với bờ Nam, giao thừa Nguyên đán là tối 30/01 sáng 31/01/1968.

Lý do, bờ Bắc trong năm 1967 đã đổi lịch để ăn Tết sớm hơn miền Nam, vì một lý do khoa học đầy chất thơ khó tả.

Miền Trung gần gũi với bờ Bắc hơn nên đã nổ súng trước theo lịch Bắc.

Miền Nam căn cứ theo lịch Nam đã nổ súng sau một ngày, trong sự đón lõng của đối phương.

Chính trị nhiều lớp lang và lịch sử thì đầy bí ẩn.

Anh Đỗ
28.04.2014
BÌNH LUẬN FACEBOOK